Literatura piękna 17 listopada, 2026

Ali Smith „Gliff”. Pierwsza powieść pisarki, która nie zostawiła we mnie śladów.

Ali Smith to jedna z tych pisarek, które od początku podbiły mnie swoim pisaniem i których każda kolejna książka tylko upewniała mnie w tym fakcie, że warto ją czytać. A jednak „Gliff” nie zdołał mnie zupełnie poruszyć. Przeczytałam ją, owszem, dość sprawnie, ale przeszła nie pozostawiając we mnie większych śladów.

Dlaczego?

Ali Smith snuje tu wizję przyszłości. Nowego porządku, w którym władzę przejmują algorytmy, nie ma miejsca na „niesklasyfikowanych”. Otacza się ich obrysem z czerwonej farby, oznacza, wskazując, że nie powinno ich tu być.

Jej bohaterami jest para dzieci, dwie siostry.

Ostatnio nie podobały mi się co najmniej dwie książki wybitnych autorów, które traktowały o wizjach przyszłości. McEwan’a „Co możemy wiedzieć” i Saundersa „Czuwanie”. Być może więc po prostu nie lubię tego typu opowieści? I coś w tym pewnie jest. Z tym że wydaje mi się, że wynika to z tego, że ja im niespecjalnie wierzę. Czuję w nich publicystykę, rozliczanie jakiś bieżących problemów, zamiast faktycznie skupienie na człowieku w historii. A jak mówiła Le Guin, powtarzając zresztą za Virginią Woolf, dobra literatura koncentruje się na „pani Smith”. I to ona, ta konkretna bohaterka, musi nas do siebie przyciągnąć (choćby będąc dostatecznie złożoną postacią, a nie tylko nośnikiem jakiejś historii).

I być może właśnie stąd wynika fakt, że wszystkie te wspomniane powyżej książki nie przypadły mi specjalnie do gustu.

Bo z drugiej strony – jeszcze jak wierzę w bohaterki Atwood w „Opowieści podręcznej” i „Testamentach”. Można mnie zatem do siebie przekonać również jeśli chodzi o ten gatunek literacki.

Ali Smith się to niestety nie udało, nad czym boleję.

Polecam jednak inne jej powieści.

Aga Szynal

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *