Moje czytanie
Ali Smith „Gliff”. Pierwsza powieść pisarki, która nie zostawiła we mnie śladów.
Ali Smith to jedna z tych pisarek, które od początku podbiły mnie swoim pisaniem i których każda kolejna książka tylko upewniała mnie w tym fakcie, że warto ją czytać. A jednak „Gliff” nie zdołał mnie zupełnie poruszyć. Przeczytałam ją, owszem, dość sprawnie, ale przeszła nie pozostawiając we mnie większych śladów. Dlaczego? Ali Smith snuje tu wizję przyszłości. Nowego porządku, w którym władzę przejmują algorytmy, nie ma miejsca na „niesklasyfikowanych”. Otacza się ich obrysem z czerwonej farby, oznacza, wskazując, że nie powinno ich tu być. Jej bohaterami jest para dzieci, dwie siostry. Ostatnio nie podobały mi się co najmniej dwie książki […]
Chodzenie jest dobre na wszystko. „Na nogach” Agaty Romaniuk.
Ta książka ma strukturę, która przywodzi na myśl rytm spaceru. Skręca to w tę, to w zupełnie inną stronę. Niekiedy obrałabym dokładnie ten sam kierunek, co autorka, niekiedy skręciłabym gdzie indziej, tym niemniej w całości cieszę się, że dołączyłam do tej przechadzki; a nawet że zajrzałam również w te kąty, których pewnie sama bym nie wybrała, Zawsze to ciekawie rozjaśnić samej sobie jakiś nieznany kawałek świata. No a przede wszystkim – mówię o sobie samej „kobieta w ruchu”. Ruchu na różne sposoby – mentalnym, bo czytam książki, bo wciąż poznaję nowe rzeczy, bo pracowałam już w różnych branżach, prowadziłam różne […]
Małgorzata I. Niemczyńska „Baba na barykadzie. Opowieść o Annie Świrszczyńskiej. Pierwsze ta rzetelne opracowanie życiorysu poetki „na którą świat się spóźnił”.
Potężna, ponad sześćsetstronicowa biografia poetki, na którą, jak to ujmuje biografka, „świat się spóźnił”. Ujawnia wiele nowych faktów, prostuje te, które były do tej pory przytaczane błędnie (i powielane). Zostawia nam wiersze, które nie znalazły się do tej pory w żadnym zbiorze. Słowem – to kawał rzetelnej roboty. Szczegółowe zagłębienie się w życie Świrszczyńskiej, poparte licznym źródłami (prawie sto stron zajmują: bibliografia, przypisy i wykaz ilustracji). To zatem pozycja dla kogoś, kto jest tą unikatową poetką ponadprzeciętnie zainteresowany, a niekoniecznie dla osoby, która po prostu coś niecoś chciałaby się o niej dowiedzieć. Choćby po rozmiłowaniu się we fragmencie jej wiersza, […]
Olga Tokarczuk „Świata jest za dużo”. Mistycyzm świata nie-do-objęcia.
„Pisaniem można zawekować świat”. To zdanie pada w najnowszej powieści Noblistki. Lecz czy aby na pewno, skoro „Świata jest za dużo”, jak głosi tytuł? Olga Tokarczuk porywa się na to zadanie. I choć widziałam już różne oceny efektów tych prób – ja uważam tę powieść za najdoskonalsze dokonanie w dorobku Noblistki (której twórczości, nota bene, nie zawsze jestem miłośniczką, mam różny stosunek do różnych jej książek; choć z drugiej strony nie bez przyczyny czytam ją stale od lat 90). Być może trzeba mieć za sobą Nobla, żeby pokusić się o coś tak innego, skrajnie nowatorskiego. Albo inaczej, pokusić można się […]
Gilles Baum, Joanna Concejo „Dokąd wędrują kamyki?”. Zagrały na moich osobistych strunach.
Dokąd wędrują kamyki? Przeczytałam tę historię całkiem osobiście. Może tak właśnie powinno się czytać historie? Bez klucza odpowiedzi, bez przypasowania do wzorca, bez jednej słusznej wykładni tego, co autorka i autor mieli na myśli (chociaż czasem właściwie autor i autorka w ogóle nawet nie pomyśleli o tym, co mówi o ich dziele domorosły naczelny interpretator, który narzucił innym swoją wizję i od tej pory dba o to, by była jedyną obowiązującą). Jak ją przeczytałam? Widzę obrazki życia w mule, jakby pod wodą, bez głosu, obrazki świata, w którym wszystko pozbawione jest sensu. Żadnej motywacji. Dzień płynie z dniem, ale niczego […]
Mroczne strony dojrzewania. „Oczarowanie Lily Dahl” Siri Hustvedt.
Siri Hustvedt jest jedną z tych specjalnych pisarek, których istnienie odkryłam dopiero, gdy zaczęłam świadomie sięgać po literaturę kobiet. Specjalnych w tym sensie, że zrobiła na mnie na tyle duże wrażenie, że natychmiast zaczęłam wyczytywać wszystko jej autorstwa (choć czasem to nie było łatwe, niektóre rzeczy były wydane dawno, chyba w niezbyt dużych nakładach i nie były wznawiane, także dostać je nie jest łatwo). „Oczarowanie Lily Dahl” to druga w jej dorobku książka. Nastawiałam się więc, że nie do końca będzie mi z nią tak mocno po drodze jak z ostatnimi tytułami. „Na oślep” oceniłam jako książkę, w której pisarka […]
Anne Carson „Autobiografia czerwonego”. Jak czerwona wrażliwość zderza się ze światem.
Powieść wierszem. Bazuje na micie, lecz robi z tego współczesną narrację. Jak to się mogło udać? W jakiś tajemniczy sposób tak się dzieje. Podziwiam Anne Carson za to, że jej umysł, mimo ogromu wiedzy, nie zasklepił się na tym, co już wie, ciągle szuka nowych ścieżek. Pisarka zachowuje lekkość. Wszystko, co do tej pory czytałam jej autorstwa jest, owszem, intelektualne, i jest to intelekt najwyższej próby, prawdę mówiąc taki, który mógłby przytłoczyć na tyle, żeby znudził, jako niedostępny dla przeciętnej czytelniczki i czytelnika, ale jednocześnie tak się nie dzieje. Dlaczego? Bo to żywe. Carson, profesorka literatury klasycznej, czyta ją od […]
Katarzyna Surmiak-Domańska”Świat przed nami nie istniał. Jak wojna została w naszych domach”. Interesujący reportaż.
Niewątpliwie wciągnęła mnie ta książka. Reportaż o tym, jak kolejne pokolenia dziedziczą traumę związaną z wojną. Swego czasu z ogromnym zainteresowaniem przeczytałam wszystkie tytuły Grynberga dotyczące dzieci osób ocalałych z Holocaustu, które niejako od urodzenia na różne sposoby zostały w ten Holocaust uwikłane. Surmiak-Domańska mówi, żeby przyjrzeć się temu samemu zjawisku dotyczącemu Polaków, niekoniecznie żydowskiego pochodzenia. Według badań z 2022 roki 19% dorosłych Polek i Polaków ma lub miało w przeszłości objawy stresu pourazowego PTSD. Średnia światowa to 5-10%. Dziennikarka zajmuje się w tym reportażu konkretnymi ludzkimi historiami. W tym swoją – związaną z byciem dzieckiem ojca ocalałego z Wołynia. […]
„Księga moich żyć. Wspomnienia. Tak jakby”, czyli Atwood nie pozwala na to, by ktoś zabrał jej opowieść o sobie.
Ja osobiście nie wyobrażałam sobie, że mogłabym nie sięgnąć po wspomnienia Margaret Atwood. Ton jej pisania, nieco żartobliwy, nierzadko uszczypliwy, lecz jednocześnie niepozbawiony ciepła wybitnie mi odpowiada. Interesują mnie tematy jakie porusza. Podoba mi się, że staje po stronie kobiet, w konkretnych doświadczeniach, ale nigdy nie daje się ponieść z góry przyjętym założeniem, które stępiłyby jej spojrzenie. Czytałam wiele jej powieści. Wciąż nie wszystkie, bo to płodna i leciwa pisarka. Ale te, które znam, uwielbiam lub cenię. Natomiast, czy koniecznie zachęcam Cię do tego, żeby sięgnąć właśnie po tę pozycję? Wcale niekoniecznie. Ta autobiografia jest zwyczajnie ogromnych rozmiarów! Więc jeśli […]
To teraz moja ulubiona powieść Woolf. „Do latarni morskiej”.
Virginia Woolf jest dla mnie przykładem pisarki, do której musiałam dorosnąć. Doceniałam ją zawsze. Zachwycam się – dopiero teraz. Na przestrzeni ostatnich kilku lat odświeżam sobie jej teksty, przeczytałam też jeden wcześniej mi nieznany „Orlando”. Każdy przykuwa mnie do siebie i wprowadza w specyficzny rytm myślowy charakterystyczny dla frazy modernistki. „Do latarni morskiej” pamiętałam jako jedną z nudniejszych pozycji w jej dorobku, pewnie dlatego sięgnęłam po nią po raz drugi czy kolejny w ostatniej kolejności. Teraz – to chyba moja ulubiona książka. Dzieje się w letniej rezydencji na Hebrydach. Dostajemy jeden dzień z życia państwa Ramsayów i ich gości, nakładające […]
Jak wydobywać z zapomnienia wielkie malarki, to z rozmachem! „Mela Muter. Wierna sobie” Sylwii Zientek.
To nie jest współpraca ani prezent od wydawnictwa, bo nie ma u mnie takowych. Książkę kupiłam sama, od razu gdy się ukazała. Bo zwyczajnie od momentu, kiedy zobaczyłam pierwsze obrazy Meli Muter w Villi La Fleur jakiś czas temu, poczułam, że to bliska mi malarka. Czytałam już o niej coś niecoś w innej książce Sylwii Zientek, ale było mi mało. Z przyjemnością więc zanurzyłam się w ten tytuł. „Mela Muter. Wierna sobie”. Tytuł jak najbardziej adekwatny, bo chyba najbardziej rzucającą się w oczy cechą bohaterki była nie-przynależność. Nawet jeśli z kimś, czymś sympatyzowała to zawsze po swojemu. W miłości i […]
Dorastanie. Przyjaźń. Dobra literatura. „My, kruche kawałki mięsa” Colwill Brown.
Zalatuje od tej powieści zapachem prawdy – nieprzyjemnym niczym sfermentowany alkohol w buzi następnego dnia po melanżu. I próba przypomnienia sobie co się wczoraj działo.Collin Brown napisała powieść o trzech nastolatkach (które potem spotkamy znów w dorosłym życiu): Rach, Kel i Shaz. Miejsce akcji: Doncaster. Czas akcji: późne lata 90 i zerowe.Nastoletniość, czyli ten moment, w którym czuje się tak mocno, że świat dotkliwie nas boli. Jest o dojrzewaniu. O dziewczęcych ciałach. I, przede wszystkim, o przyjaźni. Wiecie jak mało jest dobrych książek o przyjaźni? Ale to też książka, która w pewnym sensie jest dla mnie przedłużeniem lektur Tove Ditlevsen. […]