Maria Janion „Kobiety i duch inności”. Rozbiórka stereotypów w literaturze.

„W efekcie romantycznych nakazów kobieta polska przyzwyczaiła się do dźwigania ciężarów życia rodzinnego i publicznego w cieniu i w milczeniu, byle spełniła się ofiara”.

„Kobiety i duch inności” Marii Janion to zbiór bardzo różnych tekstów napisanych na przestrzeni wielu lat, które krążą wokół tematu postrzegania kobiety w wyobraźni zbiorowej (którą Janion, jako profesorka literaturoznawstwa analizuje w tekstach). Wszystkie bohaterki, którymi się zajmuję to takie, które, jak pisze w posłowiu Graff „odmówiły udziału w konwencjonalnej kobiecości, albo zostały z niej brutalnie wypchnięte, wykluczone”. Natychmiast przyklejono im łatkę szaleństwa.

W rzeczywistości polskiej zaś kobiety mogły jeszcze ewentualnie uciekać przed społecznymi nakazami biorąc na siebie rolę ofiary (dźwigając patriotyczne obowiązki).

Nie była to bynajmniej przyjemna lektura do poduszki, ale podjęłam trud czytania, bo to fascynujące jak głęboko siedzą w nas wszystkich pewne zastałości. Jak wracają w wypowiedziach polityków, jak wciąż używa się dokładnie tych samych mechanizmów do dezawuowania kobiecych dążeń i pragnień. 

Aga Szynal