Katarzyna Surmiak-Domańska”Świat przed nami nie istniał. Jak wojna została w naszych domach”. Interesujący reportaż.

Niewątpliwie wciągnęła mnie ta książka. Reportaż o tym, jak kolejne pokolenia dziedziczą traumę związaną z wojną. Swego czasu z ogromnym zainteresowaniem przeczytałam wszystkie tytuły Grynberga dotyczące dzieci osób ocalałych z Holocaustu, które niejako od urodzenia na różne sposoby zostały w ten Holocaust uwikłane.

Surmiak-Domańska mówi, żeby przyjrzeć się temu samemu zjawisku dotyczącemu Polaków, niekoniecznie żydowskiego pochodzenia. Według badań z 2022 roki 19% dorosłych Polek i Polaków ma lub miało w przeszłości objawy stresu pourazowego PTSD. Średnia światowa to 5-10%. Dziennikarka zajmuje się w tym reportażu konkretnymi ludzkimi historiami. W tym swoją – związaną z byciem dzieckiem ojca ocalałego z Wołynia.

Są to więc historie skupione na tym, jak i jakimi sposobami wsącza się w nas trauma. Jak brak jej przepracowania, zamrożenie w schematach, w których kazał nam ją widzieć PRL, sprawia, że nie znika.

Fascynujące są te historie, a książka z całą pewnością warta przeczytania. Świadomość jest podstawą radzenia sobie z problemami społecznymi.
Choć ja osobiście chciałabym również więcej historii o tym, jak to się stało, że 81% obywateli naszego kraju traumy jednak nie ma. Czyli – jak się z traumy wychodzi.

Fascynująca jest rozmowa ze Stanisławem Likiernikiem, żołnierzem KEDYWU-u, Powstańcem Warszawskim i jego rodziną. Od razu przeczytałam też jego „Made in Poland”. I nie wiem już w której z tych książek pada stwierdzenie – dostałem wysoko płatną pracę we Francji w momencie, kiedy przestałem pisać w CV, że jestem Powstańcem, a zacząłem – że umiem szybko i zdecydowanie rozwiązywać problemy.

Redakcja: Jacek Świąder, Maria Gładysz

Aga Szynal