Gilles Baum, Joanna Concejo „Dokąd wędrują kamyki?”. Zagrały na moich osobistych strunach.

Dokąd wędrują kamyki?

Przeczytałam tę historię całkiem osobiście. Może tak właśnie powinno się czytać historie? Bez klucza odpowiedzi, bez przypasowania do wzorca, bez jednej słusznej wykładni tego, co autorka i autor mieli na myśli (chociaż czasem właściwie autor i autorka w ogóle nawet nie pomyśleli o tym, co mówi o ich dziele domorosły naczelny interpretator, który narzucił innym swoją wizję i od tej pory dba o to, by była jedyną obowiązującą).

Jak ją przeczytałam?

Widzę obrazki życia w mule, jakby pod wodą, bez głosu, obrazki świata, w którym wszystko pozbawione jest sensu. Żadnej motywacji. Dzień płynie z dniem, ale niczego to nie zmienia. Każdy kamyk rzucony do tej wody od razu tonie.

Aż pojawia się strach na wróble, to znaczy mężczyzna tak ubrany. Zatem – inny. Jaki on zręczny! Kamienie, które puszcza odbijają się od wody, rozbłyskują. Najpierw dostrzegają to dzieci, od dawna unurzane w mule, można by pomyśleć tak oblepiającym, że nie da się z niego wydostać. A jednak… Krok po kroku, wychodzą. Potem inni.

Szukają, już razem ze strachem na wróble, wyjątkowo pięknego kamyka. W paski. A po jego puszczeniu – nic już nie jest takie samo.

„Staw się budzi. Tknięty do żywego staje dęba jak dziki koń”.

Czy czasem nie wydaje Wam się, że toniemy w takim mule? Każdy kamyczek dobra zdaje się natychmiast tonąć. A jednak, mówią Concejo i Baum – jest nadzieja. Istnieją kamyczki do tego ogródka rzeczywistości (aktualnie wyjątkowo mocno unurzanej w mule), które nie utoną.

Dlaczego zatem mówię, że odebrałam tę książkę osobiście?

Bo właśnie rzucam swój kamyczek. Zniechęcona, nawet sama już dokładnie nie pamiętam którym dokładnie wydarzeniem, ale na pewno takim związanym z silnym procesem feministycznej cofki, przez chwilę zatonęłam w mule. Czułam, że nie mam sił się stamtąd wydostać. Co pomaga w takim momencie?

Działanie.

Wzięłam kamyczek, pochuchałam, pogładziłam go ręką.

Jaki kamyczek?

„Kobiety piszą świat. Przewodnik po literaturze” – a więc coś, czym zajmuje się na tym profilu od 6 lat, rzecz o literaturze kobiet. Wciąż niedostatecznie docenianej przez krytykę, nagrody. Promuję ją, szczerze pisząc o tym, co mi się podoba, a co nie. Ale tylko o kobietach właśnie. Przewodnik jest ukoronowaniem tego procesu. Całkowicie zresztą subiektywnego, przeżywanego z punktu widzenia obsesyjnej czytelniczki a nie profesjonalnej znawczyni.

Czy ten kamyczek zatonie?

To wszystko już nie w moich rękach. Oddałam z siebie, ile mogłam.

Przełożyła: Dorota Hartwich