„Na czworakach” Mirandy July. Perimenopauzalna bomba literacka.

Naprawdę nie jest łatwo opisać tę powieść. Przez mniej więcej połowę wydawało mi się, że czuję energię podobną do „Układu” Kazana, książki dla mnie formującej, tyle, że tym razem po prostu cały ten kryzys wieku średniego zachodzi w wydaniu kobiecym. To ostatni moment! Trzeba wycisnąć z życia co się da. Zamiast pojechać w zaplanowaną podróż życia, bohaterka w niedalekim od domu motelu organizuje sobie pokój na drugie życie.

Druga połowa pokazała mi, że Miranda July tworzy jednak całkiem nową jakość i energię. Bardzo mi się to podobało, mimo, że czasem to naprawdę była ostra jazda bez trzymanki (nowe układy małżeńskie, partnerzy obu płci, naturalistyczne sceny seksu i intymności łamiącej tabu). Ale najwspanialszy był fakt, że pisarka nie skupiła się na rozsadzaniu tylko kreowaniu. Niby subtelna różnica, ale w rzeczywistości kluczowa. Nie czepia się mówienia NIE, zamiast tego mówi TAK temu co chce. A raczej każe to robić błądzącej po omacku bohaterce w czasie perimenopauzy. Jest w tym bomba atomowa pisarskiej (i ludzkiej; w wydaniu kobiecym, nowym!) energii. Uwielbiam.

I, no właśnie – perimenopauza! Jak mogłam kiedyś uwierzyć, że Elia Kazan może opisać także mój przyszły kryzys wieku średniego? Nie spadał mu estrogen. Nie doświadczał szeregu objawów związanych z wahaniami hormonalnymi. Nawet nie miałam pojęcia jak potrzebuję takiej literatury jak ta tworzona przez Mirandę July. Przy czym, zaznaczam,  nie jest to jedną z tych „potrzebnych” książek, które bronią się tematem. Ta powieść naprawdę broni się każdym zdaniem. Może kogoś wkurzać (mnie zupełnie nie, ja za tym poszłam jak w masło), ale nie pozostawi obojętną.

Swoją drogą – mam jednak nieodparte wrażenie, że bohaterki, które robią „złe” rzeczy (typu zdrada) są zawsze w recenzjach bezlitośnie punktowane. Bohaterowie – nie. W ich przypadku skupiamy się na wartości danej literatury jako takiej. 

Aga Szynal