Moje czytanie

Potężna, ponad sześćsetstronicowa biografia poetki, na którą, jak to ujmuje biografka, „świat się spóźnił”. Ujawnia wiele nowych faktów, prostuje te, które były do tej pory przytaczane błędnie (i powielane). Zostawia nam wiersze, które nie znalazły się do tej pory w żadnym zbiorze. Słowem – to kawał rzetelnej roboty. Szczegółowe zagłębienie się w życie Świrszczyńskiej, poparte licznym źródłami (prawie sto stron zajmują: bibliografia, przypisy i wykaz ilustracji). To zatem pozycja dla kogoś, kto jest tą unikatową poetką ponadprzeciętnie zainteresowany, a niekoniecznie dla osoby, która po prostu coś niecoś chciałaby się o niej dowiedzieć. Choćby po rozmiłowaniu się we fragmencie jej wiersza, […]

„Pisaniem można zawekować świat”. To zdanie pada w najnowszej powieści Noblistki. Lecz czy aby na pewno, skoro „Świata jest za dużo”, jak głosi tytuł? Olga Tokarczuk porywa się na to zadanie. I choć widziałam już różne oceny efektów tych prób – ja uważam tę powieść za najdoskonalsze dokonanie w dorobku Noblistki (której twórczości, nota bene, nie zawsze jestem miłośniczką, mam różny stosunek do różnych jej książek; choć z drugiej strony nie bez przyczyny czytam ją stale od lat 90). Być może trzeba mieć za sobą Nobla, żeby pokusić się o coś tak innego, skrajnie nowatorskiego. Albo inaczej, pokusić można się […]

Dokąd wędrują kamyki? Przeczytałam tę historię całkiem osobiście. Może tak właśnie powinno się czytać historie? Bez klucza odpowiedzi, bez przypasowania do wzorca, bez jednej słusznej wykładni tego, co autorka i autor mieli na myśli (chociaż czasem właściwie autor i autorka w ogóle nawet nie pomyśleli o tym, co mówi o ich dziele domorosły naczelny interpretator, który narzucił innym swoją wizję i od tej pory dba o to, by była jedyną obowiązującą). Jak ją przeczytałam? Widzę obrazki życia w mule, jakby pod wodą, bez głosu, obrazki świata, w którym wszystko pozbawione jest sensu. Żadnej motywacji. Dzień płynie z dniem, ale niczego […]

Siri Hustvedt jest jedną z tych specjalnych pisarek, których istnienie odkryłam dopiero, gdy zaczęłam świadomie sięgać po literaturę kobiet. Specjalnych w tym sensie, że zrobiła na mnie na tyle duże wrażenie, że natychmiast zaczęłam wyczytywać wszystko jej autorstwa (choć czasem to nie było łatwe, niektóre rzeczy były wydane dawno, chyba w niezbyt dużych nakładach i nie były wznawiane, także dostać je nie jest łatwo). „Oczarowanie Lily Dahl” to druga w jej dorobku książka. Nastawiałam się więc, że nie do końca będzie mi z nią tak mocno po drodze jak z ostatnimi tytułami. „Na oślep” oceniłam jako książkę, w której pisarka […]

Powieść wierszem. Bazuje na micie, lecz robi z tego współczesną narrację. Jak to się mogło udać? W jakiś tajemniczy sposób tak się dzieje. Podziwiam Anne Carson za to, że jej umysł, mimo ogromu wiedzy, nie zasklepił się na tym, co już wie, ciągle szuka nowych ścieżek. Pisarka zachowuje lekkość. Wszystko, co do tej pory czytałam jej autorstwa jest, owszem, intelektualne, i jest to intelekt najwyższej próby, prawdę mówiąc taki, który mógłby przytłoczyć na tyle, żeby znudził, jako niedostępny dla przeciętnej czytelniczki i czytelnika, ale jednocześnie tak się nie dzieje. Dlaczego? Bo to żywe. Carson, profesorka literatury klasycznej, czyta ją od […]

Niewątpliwie wciągnęła mnie ta książka. Reportaż o tym, jak kolejne pokolenia dziedziczą traumę związaną z wojną. Swego czasu z ogromnym zainteresowaniem przeczytałam wszystkie tytuły Grynberga dotyczące dzieci osób ocalałych z Holocaustu, które niejako od urodzenia na różne sposoby zostały w ten Holocaust uwikłane. Surmiak-Domańska mówi, żeby przyjrzeć się temu samemu zjawisku dotyczącemu Polaków, niekoniecznie żydowskiego pochodzenia. Według badań z 2022 roki 19% dorosłych Polek i Polaków ma lub miało w przeszłości objawy stresu pourazowego PTSD. Średnia światowa to 5-10%. Dziennikarka zajmuje się w tym reportażu konkretnymi ludzkimi historiami. W tym swoją – związaną z byciem dzieckiem ojca ocalałego z Wołynia. […]

Ja osobiście nie wyobrażałam sobie, że mogłabym nie sięgnąć po wspomnienia Margaret Atwood. Ton jej pisania, nieco żartobliwy, nierzadko uszczypliwy, lecz jednocześnie niepozbawiony ciepła wybitnie mi odpowiada. Interesują mnie tematy jakie porusza. Podoba mi się, że staje po stronie kobiet, w konkretnych doświadczeniach, ale nigdy nie daje się ponieść z góry przyjętym założeniem, które stępiłyby jej spojrzenie. Czytałam wiele jej powieści. Wciąż nie wszystkie, bo to płodna i leciwa pisarka. Ale te, które znam, uwielbiam lub cenię. Natomiast, czy koniecznie zachęcam Cię do tego, żeby sięgnąć właśnie po tę pozycję? Wcale niekoniecznie. Ta autobiografia jest zwyczajnie ogromnych rozmiarów! Więc jeśli […]

Virginia Woolf jest dla mnie przykładem pisarki, do której musiałam dorosnąć. Doceniałam ją zawsze. Zachwycam się – dopiero teraz. Na przestrzeni ostatnich kilku lat odświeżam sobie jej teksty, przeczytałam też jeden wcześniej mi nieznany „Orlando”. Każdy przykuwa mnie do siebie i wprowadza w specyficzny rytm myślowy charakterystyczny dla frazy modernistki. „Do latarni morskiej” pamiętałam jako jedną z nudniejszych pozycji w jej dorobku, pewnie dlatego sięgnęłam po nią po raz drugi czy kolejny w ostatniej kolejności. Teraz – to chyba moja ulubiona książka. Dzieje się w letniej rezydencji na Hebrydach. Dostajemy jeden dzień z życia państwa Ramsayów i ich gości, nakładające […]

To nie jest współpraca ani prezent od wydawnictwa, bo nie ma u mnie takowych. Książkę kupiłam sama, od razu gdy się ukazała. Bo zwyczajnie od momentu, kiedy zobaczyłam pierwsze obrazy Meli Muter w Villi La Fleur jakiś czas temu, poczułam, że to bliska mi malarka. Czytałam już o niej coś niecoś w innej książce Sylwii Zientek, ale było mi mało. Z przyjemnością więc zanurzyłam się w ten tytuł. „Mela Muter. Wierna sobie”. Tytuł jak najbardziej adekwatny,  bo chyba najbardziej rzucającą się w oczy cechą bohaterki była nie-przynależność. Nawet jeśli z kimś, czymś sympatyzowała to zawsze po swojemu. W miłości i […]

Zalatuje od tej powieści zapachem prawdy – nieprzyjemnym niczym sfermentowany alkohol w buzi następnego dnia po melanżu. I próba przypomnienia sobie co się wczoraj działo.Collin Brown napisała powieść o trzech nastolatkach (które potem spotkamy znów w dorosłym życiu): Rach, Kel i Shaz. Miejsce akcji: Doncaster. Czas akcji: późne lata 90 i zerowe.Nastoletniość, czyli ten moment, w którym czuje się tak mocno, że świat dotkliwie nas boli. Jest o dojrzewaniu. O dziewczęcych ciałach. I, przede wszystkim, o przyjaźni. Wiecie jak mało jest dobrych książek o przyjaźni? Ale to też książka, która w pewnym sensie jest dla mnie przedłużeniem lektur Tove Ditlevsen. […]

Philip Roth powiedział, że szczegóły są jak palce olbrzyma. Patti Smith nazywa je tytułowym „chlebem aniołów”. To cała ta, najbardziej twórcza, materia pisarska. Faktury, smaki, zapachy, kolory. Ten szczegół, to może być również obraz, scenka. Często taka w rozmiarze mikro, ale niosąca wiele znaczeń. Jak „Johny Stahl wiążący mi sznurówki”, pisze Patti Smith. A ja, jako czytelniczka, już wiem o co chodzi, bo wcześniej Patti Smith opowiedziała mi tę historię. Dlaczego o tym piszę? Bo Patti Smith przyznaje się, że najważniejsze dla niej jest właśnie pisanie i bycie pisarką. Być może większość z Was zna ją jako twórczynię muzyki, ja […]

Osiemdziesiąt sześć stron. Tylko tyle liczy sobie „Kochanek” Marguarite Duras. Jednak widoczna na okładce mojego wydania informacja „Nagroda Goncourtów 1984” wskazuje na jego o wiele większą wagę znaczeniową. Akcja „Kochanka” toczy się w Indochinach, a jednocześnie nawiązuje do późniejszej paryskiej i francuskiej przyszłości narratorki. Ta przygląda się początkom swojej drogi jako kobieta. Dorastaniu z matką i dwoma braćmi, bez ojca. Szkole z internatem. A przede wszystkim tej właśnie tytułowej historii, która stała się początkiem jej kobiecej, a nie dziewczęcej drogi. Szokujące jest to, gdy opisuje piętnastoletnią, chudą dziewczynkę w męskim kapeluszu i taniej sukience, w której bogaty Chińczyk (a może […]